TE(a)TR T.1

Tom pierwszy tryptyku TE(a)TR Zenona Fajfera zawiera najbardziej znane teksty teatralne Zenona Fajfera: "Odlot" (wyd. I, 2019 - tutaj wyd. II, zmienione) i napisane w 2022 roku "Uwolnienie" oraz trzy utwory dopełniające ten wybór: "Epitafium (lipogram dla ofiar zarazy)", sztukę dotąd niepublikowaną i niewystawianą, odzwierciedlającą tragedię pandemii koronawirusa również w języku, poddanym trudno zauważalnej ("bezobjawowej") redukcji, symulującej ukryte działanie wirusa, oraz dedykowane pamięci Piotra Szczęsnego "Requiem dla Szarego Człowieka" (pierwodruk w miesięczniku "Teatr" nr 3/2023) i autorski monodram "Po drugiej stronie (seans poezji widzialnej i niewidzialnej)", łączący różne poetyki Zenona Fajfera w multimedialną podróż w głąb słowa.

• -------

O sztuce Zenona Fajfera zwykle pisze się i mówi w kontekście stworzonej przez niego liberatury, będącej eksperymentalną kontynuacją praktyk awangardowych, wychodzącą na różne sposoby poza granice literatury jako sztuki pisarskiej. Obcując i z pierwszym, i z kolejnymi tomami zbierającymi teksty stworzone przez Fajfera dla teatru (także takiego, którego jeszcze nie ma), bez trudu można dostrzec całe bogactwo oryginalnych zabiegów tego rodzaju, takich jak niekończący się pocałunek w "Odlocie" czy kurtyna pustych stron w "Uwolnieniu" (by wymienić tylko przykłady najbardziej oczywiste).
Ze względu na to spodziewane zainteresowanie liberackimi cechami i walorami twórczości Fajfera, wtrącając się na zaproszenie Autora pomiędzy Jego słowa, chciałbym zwrócić uwagę na coś innego. Podstawowy paradoks twórczości Zenona Fajfera zasadza się według mnie na tym, że operując słowem, intensywnie pracując z tekstem, stroną i sceną, czyni to wszystko w ścisłym związku z brzemienną i świetlistą ciszą. Mierząc się najodważniej jak potrafi z wyzwaniami, które nieustannie rzuca nam rzeczywistość, nie uciekając przed nimi w intymność i prywatność, w robienie swojego, przeciwstawia im świat przeżywany i przetwarzany w każdej chwili na nowo tak, że choć nic się pozornie nie zmienia, to wszystko jest prześwietlone i doskonale wypełnia istnieniem miejsce i czas.

Dariusz Kosiński ["Po(między)słowie"]

(Zdjęcie na okładce: Rafał Skwarek, scena ze spektaklu "Uwolnienie" Zenona Fajfera w reżyserii Kuby Kowalskiego, Wrocławski Teatr Współczesny, 2023)