Resentyment w historii

Jak przekonuje Marc Ferro, zjawisko resentymentu – urazy, niechęci czy nienawiści przechowywanej w pamięci po doznanych krzywdach – nie musi ograniczać się do relacji pomiędzy jednostkami. Może też stanowić ważny czynnik sprawczy w historii, leżący u podstaw wielu wydarzeń, procesów i zachowań społecznych. Świadomość doznanych upokorzeń czy cierpień trwa bowiem często przez lata, a nawet stulecia, przechodzi z pokolenia na pokolenie i eksploduje przemocą w nowym kontekście historycznym. Odwołując się do kategorii resentymentu, autor stara się wyjaśnić – w przystępnej, eseistycznej formie – różnorodne zjawiska: od buntów niewolników w starożytności, poprzez prześladowania heretyków, innowierców i Żydów, eskalację przemocy w czasach rewolucji (francuskiej 1789–1799 i rosyjskiej 1917), po konflikty na tle narodowym, religijnym czy rasowym w XX wieku i współcześnie.

Marc Ferro (ur. 1924), historyk francuski związany z czasopismem Annales, jest wykładowcą Wyższej Szkoły Nauk Społecznych (EHESS) w Paryżu. Zajmuje się przede wszystkim dziejami XX wieku, a głównymi obszarami jego zainteresowań są: najnowsza historia Rosji i ZSRR, dzieje kolonializmu i problematyka ukazywania historii w filmie. W Polsce opublikowano jego książki: Historia kolonizacji (1997) oraz Kino i historia (2011).