Beschrijving
Dit deel bevat quaestio 25 en 26 over gevoelens en zintuigen, afkomstig uit de Quaestiones disputatae de veritate van Thomas van Aquino. Quaestio 26, getiteld "De passionibus animae" (in het Pools vertaald als: "O doznaniach duszy"; "O uczuciach ludzkich"; "O uczuciach"), en quaestio 25, getiteld "De sensualitate" (vertaald als: "O zmysłowości"; "O pożądaniu zmysłowym,m czyli zmysłowości
) ontstonden tijdens het derde jaar van Thomas' verblijf in Parijs, in de jaren 12561259, als vrucht van zijn academische werk.
De problematiek van de vermogens van gevoel en zintuigen van de mens is een van de belangrijkste vraagstukken van de filosofische antropologie. In de geschiedenis van de filosofie zijn verschillende pogingen gedaan om hun status en functie te verklaren: van de ontkenning van de zintuiglijk-affectieve sfeer, via de verabsolutering ervan, tot de reductie van gevoelens tot driften of hartstochten en het verzelfstandigen ervan en het tegenover elkaar stellen van de zintuiglijk-affectieve sfeer en de rationeel-wilsmatige sfeer. Thomas van Aquino voegt de problematiek van zintuigen en gevoelens in in het compositum van het menselijke zijn: het is de hele mens die gevoelens ervaart en zijn zintuigen gebruikt. Met de problematiek van de zintuiglijkheid hangt het vraagstuk samen van de innerlijke en uitwendige zintuigen, de gronden waarop zij worden onderscheiden, de eigen voorwerpen van hun werking en de onvervreemdbare rol die zij vervullen in het kenleven van de mens. Met de problematiek van de gevoelens als daden van het zintuiglijke streven hangt op haar beurt het vraagstuk samen van de typologie van de gevoelens, de gronden voor het onderscheid tussen begeerlijke en vurige gevoelens, hun ordening, hun plaats in de structuur van de vermogens van de ziel en bovenal het probleem van de sublimatie, dat wil zeggen hun onderwerping aan de leiding van verstand en wil.
Deze uitgave is de tweede, en de eerste in de reeks Teksty-Przekłady-Komentarze.