Granica z wysyłką do Niemiec

Granica (1935) jest jednym z największych osiągnięć prozy psychologicznej dwudziestolecia międzywojennego.
Początkowo powieść nosiła tytuł Schematy. Jej najważniejszym tematem jest "analiza życia i postaw głównego bohatera, który z ambitnego studenta, głoszącego radykalne poglądy społeczne i etyczne, w miarę upływu czasu przeradza się w człowieka dwuznacznego pod względem moralnym, stopniowo ulegającego presji rozmaitych schematów sytuacyjnych, które doprowadzają go w końcu do samobójczej śmierci" (M. Bernacki)
Na podstawie powieści Nałkowskiej nakręcono filmy w roku 1938 i 1977.