Beschrijving
Zofia Andrejewna was geen ideale partner voor een genie: ze had een eigen mening, wilde een eigen leven, begreep de geestelijke twijfels van Tolstoj niet, was jaloers op zijn verleden en op de aandacht die hij aan anderen schonk, kon hem het leven zuur maken met hysterie en eindeloze verwijten, maar ze bleef onwrikbaar aan zijn zijde en typte zijn werken tot aan haar dood herhaaldelijk over.
Ze leefden bijna 50 jaar naast elkaar, in eenzaamheid, onbegrip en wederzijdse verwijten. Hij beschuldigde Zofia van aardsgezindheid en eigenbelang, zij was verbitterd over zijn wereldvreemdheid, zijn verwaarlozing van het gezin en zijn zucht naar roem. Soms verstonden ze elkaar alleen nog door elkaar hun eigen dagboekaantekeningen toe te schuiven, omdat de woorden hun mond niet meer wilden passeren.
Intussen hield ze, zoals ze in haar dagboeken schreef, van rust in de ziel, van kinderen (ze had er maar liefst dertien), van feest en vermaak, van feestdagen, glans, schoonheid, het bos, helderheid en eenvoud. Ze hield niet van de herfst, van mannen (op een paar uitzonderingen na), van het huishouden (en soms had ze bijna 40 bewoners van Jasna Polana onder haar hoede, het personeel niet meegerekend), van geheimen, onoprechtheid, en van mensen die verdoofd waren door wijn en losbandigheid