Beschrijving
Op een dag, halverwege juli, kwam een van de journalisten van het weekblad naar me toe rennen en vertelde dat er lezers naar de redactie belden die ontstemd waren over het boek van Piotr Zychowicz Obłęd ’44.(…) Ik geloof het niet, dacht ik, ik ken Piotr toch, het kan niet dat dit zijn bedoelingen waren. Maar bedoelingen zijn het ene, woorden het andere.
De militaire nederlaag van de opstand staat intussen buiten kijf. Daarom moeten de oorzaken ervan worden onderzocht. Het is niet toegestaan politieke fouten te rationaliseren met de latere morele of metafysische, positieve gevolgen ervan. Misschien was de opstand niet te vermijden. Of misschien kwam het uitroepen ervan voort uit overmatig vertrouwen in de eigen kracht en uit naïviteit.
Zo'n discussie zal duren zolang het Poolse volk en Polen iets belangrijks zullen zijn. Uiteindelijk getuigt ze van de rijpheid en volwassenheid van een natie, ze leert immers politiek denken. Zo'n discussie kent één beperking: het offer en het heldendom van de opstandelingen mogen niet worden betwist of ondermijnd. Wij zijn allen uit hen voortgekomen. Met dat in gedachten nodig ik iedereen uit de teksten over het boek van Zychowicz te lezen.
Paweł Lisicki