Beschrijving
Jacek Bartyzel biedt in het boek `Ameryka jako problem. Demoliberalne imperium w perspektywie tradycji europejskiej` precies zo'n leeservaring: polemisch, erudiet en allesbehalve vrijblijvend. De auteur probeert geen zoveelste verhaal over de "Amerikaanse droom" te vertellen. In plaats daarvan gaat hij op zoek naar de ideologische wortels van de VS en laat hij zien hoe rechts daar is veranderd, van neoconservatisme en libertarisme tot het huidige MAGA.
Het boek is vooral boeiend wanneer het de grote politiek koppelt aan concrete personen en gebeurtenissen. Bartyzel bekijkt onder anderen Paul Ryan en Orestes A. Brownson en analyseert de spanning tussen katholicisme en amerikanisme. Hij keert terug naar de Amerikaanse Burgeroorlog en de figuur van Abraham Lincoln, en bekritiseert daarbij zowel de mythen van het Noorden als die van de Confederatie. Ook Charlottesville komt aan bod, met de bijeenkomst Unite the Right in 2017, die uitliep op gewelddadige confrontaties en de dood van Heather Heyer.
De meeste emoties roepen echter de beschouwingen over het hedendaagse Amerika op. Donald Trump, Steve Bannon, Tucker Carlson, Patrick J. Deneen en Curtis Yarvin worden ijkpunten in een verhaal over de crisis van de liberale orde. De auteur bespreekt ook Project 2025, een programma van zo'n 900 pagina's voor de conservatieve hervorming van de Amerikaanse staat, en vraagt zich af of MAGA werkelijk een keerpunt in de geschiedenis van rechts in Amerika kan betekenen.
Dit is een boek voor lezers die niet alleen willen weten wat er in de VS gebeurt, maar ook waarom. Bartyzel schrijft vanuit een uitgesproken Europees, conservatief standpunt, waardoor zijn diagnoses zowel prikkelend zijn als aanzetten tot eigen reflectie. Ameryka jako problem is geen lectuur "voor het slapengaan": het is een boek om mee in discussie te gaan, om aantekeningen in de kantlijn bij te maken en om na het lezen opnieuw ter hand te nemen.